Chowacz brukwiaczek (Ceutorrhynchus napi) – próg szkodliwości

Chowacz brukwiaczek (Ceutorrhynchus napi)

Chowacz brukwiaczek jest drugim chrząszczem po chowaczu granatku, który wiosną zaczyna żerować na plantacjach rzepaku ozimego. Wychodzi on z gleby gdy jej temperatura wynosi 5-7°C, a temperatura otoczenia osiąga 10-12°C. Sanica składa jaja w pęd rzepaku, poniżej wierzchołków pędów. Po około 10-20 dniach od złożenia jaj wylęgają się larwy, które żerują wewnątrz pędów rzepaku aż do końca wegetacji. Rozwój larw trwa około 40 dni, a dorosłe osobniki pojawiają się pod koniec czerwca i na początku lipca lipcu. Chowacz brukwiaczek wykształca jedno pokolenie w roku.

Chowacz brukwiaczek (Ceutorrhynchus napi)
Chowacz brukwiaczek (Ceutorrhynchus napi) [www.flickr.com]
Jest to największy z chowaczy występujących na plantacjach rzepaku ozimego. Dorosłe chrząszcze osiągają długość 3,2-4 mm, są koloru szarawego, co zawdzięczają szaremu kolorowi łusek włosowych. Głowa chowacza brukwiaczka jest wydłużona w cienki ryjek wygięty do dołu. Larwa nie posiada odnóży i jest do wewnątrz zakrzywiona, długości 7 mm koloru żółtawo-białego. Głowa młodych larw początkowo jest czarna, a zbiegiem czasu staje się żółto-brązowa z charakterystyczną szczeciną w górnej części.

Pierwsze objawy żerowania chowacza brukwiaczka to miejsca ukłuć na łodydze wielkości 1 mm. Początkowo są one śluzowate, następnie pojawia się wokół nich biaława otoczka. Łodygi uszkodzonych roślin rzepaku pękają, szczególnie po okresie przymrozków oraz silnych opadów oraz wyginają się w literę „S”. Trzeba pamiętać, że uszkodzenia powodowane przez między innymi Chowacza brukwiaczka i jego larwy są drogą, którą mogą odstać się patogeny powodujące choroby grzybowe takie jak: sucha zgnilizna kapustnych, zgnilizna twardzikowa oraz szara pleśń. Uszkodzone rośliny przedwcześnie dojrzewają co powoduje osypywanie się nasion i zmniejszenie plonu nasion rzepaku.

Uszkodzenia łodygi rzepaku spowodowane przez Chowacza brukwiaczka
Uszkodzenia łodygi rzepaku spowodowane przez Chowacza brukwiaczka

Określenie progu szkodliwości chowacza brukwiaczka

Chowacz brukwiaczek pojawia się na plantacjach rzepaku od wczesnej wiosny, a czasami już w drugiej połowie lutego. Mimo że jest to największy z chowaczy to jego zaobserwowanie jest trudne i wymaga dużo cierpliwości, gdyż chrząszcze te są bardzo płochliwe. W chwili zagrożenia zwijają się w kłębek i opadają z rośliny na glebę, gdzie bardzo trudno je dostrzec. Istnieją dwie inne metody prowadzenia obserwacji występowania chowacza brukwiaczka. Pierwsza z nich to metoda czerpakowa (strząsania). Polega ona na analizie około 100-150 roślin w różnych punktach plantacji rzepaku wybierając losowo po 10 roślin. Obserwacje prowadzi się w godzinach rannych lub wieczornych, kiedy owady są mało ruchliwe posuwając do wybranych roślin czerpak, a następnie przechyla roślinę i kilkukrotnie potrząsa. Metoda ta również wymaga ostrożności aby przypadków nie spłoszyć znajdujących się na roślinie chowaczy.
Najlepszą i najprostszą metodą obserwacji występowania chowacza brukwiaczka jest rozstawienie żółtych naczyń w odległości 20 metrów od skraju pola. Naczynie wypełnia się wodą z dodatkiem kilku kropel np. płynu do naczyń, aby zmniejszyć napięcie powierzchniowe wody i uniemożliwić owadowi wydostanie się z naczynia. Pamiętać trzeba też o tym aby naczynie było zawsze na wysokości łanu. Obserwacje naczyń przeprowadza się dwa razy w tygodniu. Metoda żółtych naczyń sprawdza się również w późniejszej obserwacji chowacza czterozębnego, słodyszka rzepakowego oraz chowacza podobnika.

Zabieg chemiczny należy wykonać, gdy w ciągu kolejnych 3 dni średnia liczba chrząszczy w jednym naczyniu wyniesie około 10 sztuk. W przypadku metody czerpakowania progiem granicznym jest średnio 2-4 osobniki na 25 roślin

Zabieg chemiczny należy wykonać jak najwcześniej po nalocie na plantacje rzepaku, jeszcze przed składaniem jaj po przekroczeniu ich progu szkodliwości, pamiętając także o odpowiedniej temperaturze stosowanej substancji aktywnej, aby zabieg był skuteczny. Minimalne temperatury stosowania środków w większości można znaleźć w ich etykietach stosowania.

Lista substancji aktywnych zarejestrowana do zwalczania chowacza brukwiaczka w rzepaku ozimym z podziałem na grupy substancji aktywnych do jakich należą. W nawiasach podano liczbę środków ochrony roślin. Oczywiście wszystkie aktualne środki ochrony roślin można znaleźć na agrofy.pl.

Grupa substancji aktywnych Substancja aktywna
Pyretroidy lambda-cyhalotryna [16]

alfa – cypermetryna [8]

zeta- cypermetryna [5]

beta-cyflutryna [4]

deltametryna [3]

tau-fluwalinat [2]

gamma-cyhalotryna [1]

etofenproks [1]

Pyretroid
Fosforoorganiczne
Cypermetryna, Chloropiryfos [4]

Beta-cyflutryna, Chloropiryfos [1]

Pyretroid
Chloronikotynyle
Deltametryna, tiachlopryd [1]
Fosforoorganiczne Chloropiryfos [16]
Neonikotynoidy Acetamipryd [3]

Gorąco zapraszam do komentowania i śledzenia w mediach społecznościowych.