Mączniak prawdziwy zbóż i traw – Erysiphe graminis

Mączniak prawdziwy zbóż i traw| Agrofy.pl

Mączniak prawdziwy zbóż i traw to jedna z groźniejszych chorób pszenicy, jęczmienia oraz mniej szkodliwa dla żyta i owsa. Intensyfikacja produkcji poprzez uprawę odmian wysoko plonujących oraz wysokie nawożenie sprzyja rozwojowi mączniak na zbożach. Choroba ta występuje w całym kraju, lecz największe szkody powoduje w Polsce południowo-wschodniej oraz w rejonach nadmorskich.

Objawy porażenia

Pierwsze objawy porażenia przez grzyb Erysiphe graminis w zbożach przy sprzyjającej pogodzie można zauważyć już jesienią, w postaci małych, kłaczkowatych plam na liściach. Mączniak prawdziwy zbóż i traw przemieszcza się wraz ze wzrostem zbóż docierając aż do kłosa. Początkowo biały nalot grzybni ciemnieje pokrywając coraz większą część rośliny, powodując żółknięcie i zamieranie liści. Gdy nalot grzybni Mączniaka prawdziwego ciemnieje, zaczynają widoczne być w nim ciemnobrązowe lub czarne kleistotesja grzyba. Na kłosie pierwsze objawy widoczne są na wewnętrznej stronie kłosków, skierowanej do osadki, następnie porażeniu ulega cały kłos i dokłosie.  Porażenie liści ogranicza fotosyntezę i powoduje wzrost transpiracji, co łącznie z porażeniem kłosków powoduje liczny i masy ziarniaków. Mączniak prawdziwy zbóż i trwa może powodować nawet 20% spadek plonu pszenicy i jęczmienia.

Mączniak prawdziwy zbóż i traw - Erysiphe graminis na liściach pszenicy ozimej
Mączniak prawdziwy zbóż i traw – Erysiphe graminis na liściach pszenicy ozimej
Mączniak prawdziwy zbóż i traw| Agrofy.pl
Mączniak prawdziwy zbóż i traw| Agrofy.pl

Zwalczanie

Metoda agrotechniczna

Walka ze sprwcą Maczniaka prawdziwego zaczyna się od zniszczenia resztek pożniwnych poprzez prawidłowo wykonane uprawy pożniwne oraz głęboką orkę. Również późny siew wpływa na mniejsze porażenie, ale też znacząco wpływa na późniejsze, gorsze plonowanie takie plantacji. Należy również unikać uprawy odmian ozimych w sąsiedztwie odmian jarych, a także dużych dawek nawożenia azotowego, co wpływa na większe zagrożenie Mączniakiem prawdziwym zbóż i traw.

Metoda hodowlana

Uprawa odmian odpornych znacząco wpływa na zdrowotność plantacji podczas całego okresu wegetacji. Dzięki temu Erysiphe graminis ma trudniej zainfekować roślinę, a ta dłużej pozostaje wolna od Mączniaka prawdziwego zbóż i traw. Według badań COBORU najodporniejsze odmiany Pszenicy ozimej to: Speedway, Rockefeller, Consus, Delawar, Gimantis, natomiast Pszenicy jarej to: Goplana, Kamelia, Kandela, Arabella i Tybalt. W przypadku jęczmienia wygląda to następująco. Jęczmień ozimy: Antonella, SU Elma, Zenek, Nickela, Metaxa, a najodporniejsze odmiany Jęczmienia jarego to: Conchita, Ella, Goodluck, Kormoran i Kucyk. Zaznaczam, że podałem tylko pierwsze pięć najbardziej odpornych odmian, natomiast z całością można zapoznać się na stronach COBORU.

Metoda chemiczna

Jest to obecnie najpopularniejsza i najbardziej skuteczna metoda walki z mączniakiem prawdziwym zbóż i traw. Aktualnie według wyszukiwarki Agrofy zarejestrowanych jest blisko 200 środków ochrony roślin obejmujących swoim działaniem zwalczanie sprawcy Mączniaka prawdziwego zbóż i traw. Szeroki wybór sprawia, że każdy może dobrać odpowiedni preparat dla swoich potrzeb. Pamiętać trzeba tylko, aby zabieg wykonać zaraz po wystąpieniu pierwszych objawów w nasileniu przekraczającym ekonomiczny próg szkodliwości, W razie potrzeby zabieg można powtórzyć w późniejszej fazie rozwojowej zbóż.

Orientacyjny próg ekonomicznej szkodliwości dla Mączniaka prawdziwego zbóż i traw to:

  • w fazie krzewienia 50-70% roślin z pierwszymi objawami porażenia
  • w fazie strzelania w źdźbło 10% roślin z pierwszymi objawami porażenia
  • w fazie kłoszenia pierwsze objawy porażenia na liściu podflagowym, flagowym lub na kłosie.
Mączniak prawdziwy zbóż i traw - Erysiphe graminis na liściach pszenicy ozimej
Mączniak prawdziwy zbóż i traw – Erysiphe graminis na liściach pszenicy ozimej

Podsumowując Mączniak prawdziwy zbóż i traw jest bardzo groźną chorobą w uprawie zbóż z uwagi na to, że atakuje rośliny podczas całego okresu wegetacji. Zbyt późno wykonana ochrona powoduje zaatakowanie kłosa przez Erysiphe graminis powodując drobnienie ziarna, co w efekcie prowadzi do spadku plonu.